Ŋuɖoɖo ƒe axa ɖe sia ɖe kpe kadodo siwo yi eƒe nyati ƒe dzɔtsoƒewo gbɔ, ale be nàte ŋu axlẽ xexlẽmewo le afi si wotso. Habɔbɔ siwo quiz la doa kadodo ɖo kpli la dometɔ enyi le ete.
IPCC AR6
Dɔwɔha I, II & III
IPCC ƒe Nudzodzro ƒe Nyatakaka Adelia (2021–2023) nye nudzodzro si ŋu wotsɔa ɖe le yamenɔnɔme ŋuti nunya, eƒe ŋusẽkpɔɖeamedziwo kple gasɖeɖe dzi ɖeɖe kpɔtɔ ŋu. Quiz la doa kadodo ɖe eƒe Synthesis Report kple eƒe ta siwo ku ɖe mɔzɔzɔ, agbledede kple anyigba zazã, xɔwo kple gbeɖuɖɔwo ŋu.
IPCC (2023). AR6 Synthesis Report: Climate Change 2023.
NASA Climate Change
Anyigba ƒe Agbe Dzesi Veviwo
NASA ƒe axa siwo ku ɖe yamenɔnɔme ƒe tɔtrɔ ŋu kpɔa carbon dioxide, xexeame ƒe dzoxɔxɔ, atsiaƒu ƒe kɔkɔme kple tsikpe ŋu to satellite kple anyigba dzi dzidzewo dzi. Wodoa kadodo ɖe wo ŋu tso yamenɔnɔme ŋuti nunya ƒe nyabiasewo me.
NASA Science. "Climate Change". science.nasa.gov/climate-change.
International Energy Agency
Ŋusẽ, gasɖeɖe, mɔ̃ɖaŋununya
IEA ƒe axa siwo ku ɖe mɔzɔzɔ kple xɔwo ŋu, kple eƒe Net Zero by 2050 mɔfiafia, le kadodo me kple nyabiase siwo ku ɖe mɔzɔzɔ, aƒeme ŋusẽ kple dɔwɔɖoɖowo ŋu.
IEA (2021). Net Zero by 2050: A Roadmap for the Global Energy Sector.
Our World in Data
Yamenɔnɔme & ŋusẽ ŋuti nyatakaka siwo le ʋuʋu
Our World in Data ƒe axa siwo ku ɖe nuɖuɖu ƒe afɔdzi kple CO₂ kple greenhouse gas ɖeɖe ŋu le kadodo me kple nyabiase siwo ku ɖe nuɖuɖu kple carbon xexlẽ ŋu.
Ritchie, H., Roser, M. & Rosado, P. (2024). "CO₂ and Greenhouse Gas Emissions". OurWorldInData.org.
FAO
Nuɖuɖu ƒe ɖoɖowo & gasɖeɖe
Dukɔ Ƒoƒuawo ƒe Nuɖuɖu kple Agbledede Habɔbɔ ƒe dɔ si ku ɖe nuɖuɖu ƒe ɖoɖowo kple yamenɔnɔme ƒe tɔtrɔ ŋu le kadodo me kple nyabiase siwo ku ɖe nuɖuɖu ŋu.
FAO. "Climate change". fao.org/climate-change.
GHG Protocol
Dɔwɔƒewo ƒe akɔntabubu ƒe dzidzenuwo
GHG Protocol ƒe Corporate Standard kple Scope 3 Standard la, wodoa kadodo ɖe wo ŋu tso nyabiase siwo ku ɖe dɔwɔƒewo ƒe gasɖeɖe kple carbon akɔntabubu ŋu me.
WRI/WBCSD (2015). The Greenhouse Gas Protocol: Corporate Standard (revised edition).
US EPA
Gasɖeɖe ƒe dzɔtsoƒewo & nugbegblẽwo ŋuti nyatakakawo
America ƒe Nutoa Ŋudzɔdɔwɔƒe ƒe axa siwo ku ɖe greenhouse gas ɖeɖe ƒe dzɔtsoƒewo kple nunyiwo, gbeɖuɖɔwo kple wo gbugbɔ zazã ŋu le kadodo me kple nyabiase siwo ku ɖe mɔzɔzɔ kple gbeɖuɖɔwo ŋu.
US EPA. "Sources of Greenhouse Gas Emissions". epa.gov/ghgemissions.
NOAA Climate.gov
Yamenɔnɔme ŋuti nunya ƒe numeɖeɖe
NOAA ƒe Climate.gov ɖe alesi xexeame ƒe dzoxɔxɔ dzi ɖe edzi kple nu si ta ŋu nya me. Ele kadodo me kple nyabiase siwo ku ɖe yamenɔnɔme ŋuti nunya ŋu.
Lindsey, R. & Dahlman, L. "Climate Change: Global Temperature". NOAA Climate.gov.
Nyatakakadzraɖoƒe bubu siwo le kadodo me dometɔ aɖewoe nye Dukɔ Ƒoƒuawo, UNFCCC, ICVCM, ENERGY STAR kple OECD.