Tetuwandiika birowoozo. Buli kibuuzo ky’ekibuuza ky’akwatibwa ku nsibuko ey’ensibuko oba ey’ekitongole — emirundi mingi ekimu ku bitongole wammanga. Olukalala lw’ensibuko lwonna luli mu pulogulaamu, ku lukalala lw’ebibuuzo buli kibuuzo.
IPCC AR6
Ebibiina ebikola I, II & III
Lipoota ey’omukaaga ey’okukakasa sayansi ku IPCC (2021–2023) y’ensibuko ey’enkizo ku mbeera y’obudde, ebintu n’okukendeeza. Ebibuuzo bya Carbon Footprint Quiz ku masanyalaze, enguudo, ebizimbe, emmere n’okukendeeza byonna by’akwatibwa ku nsibuko z’ebyawandiikibwa mu AR6.
IPCC (2023). AR6 Synthesis Report: Climate Change 2023.
NASA Climate Change
Ebikola eby’obulamu by’ensi
Pulogulaamu y’okulabirako y’ensi ku NASA etuwa ebibala eby’akakafu ku CO₂, obugumu, omutindo gw’ennyanja n’ebikola by’omuzira eby’akakafu ebyakozesebwa mu bibuuzo byaffe ku bungi bw’obudde n’okusisinkana.
NASA Global Climate Change (2024). climate.nasa.gov.
International Energy Agency
Masanyalaze, ebikola, tekinologiya
Ebibala by’amasanyalaze n’ebikola by’omwaka ku IEA by’akwatibwa ku bibuuzo byaffe ku masanyalaze, ebikozesebwa, EVs, gasi vs. ebikozesebwa eby’enjawulo n’obwetaavu bw’amasanyalaze ku bifo by’okukola data.
IEA (2024). World Energy Outlook 2024.
Our World in Data
Ebikola by’obudde n’amasanyalaze ag’awaggulu
Okutereka kwa OWID ku bungi bw’ebikola by’omuntu, ebikola by’emmere, okutegeera ebikola by’enguudo n’amasanyalaze by’akwatibwa ku kukakasa obulungi bw’ebibala byonna ebiraga ku basanyufu.
Ritchie, H., Roser, M. & Rosado, P. (2024). "CO₂ and Greenhouse Gas Emissions". OurWorldInData.org.
FAO
Sistemu z’emmere n’ebikola
Ebibuuzo byaffe ku mmere, eby’okulya n’okukozesa ettaka by’akwatibwa ku nkozesa y’ensibuko y’ensi ku FAO ku bikola by’emmere, ebikola by’okulya n’ebikola by’emmere.
FAO (2023). "Pathways towards lower emissions: A global assessment of the greenhouse gas emissions and mitigation options from livestock".
GHG Protocol
Ebikola by’okubala ebikola by’ensibuko
Ebibuuzo ku scope 1, 2 ne 3, ebikola by’ensibuko n’okubikkula ebikola by’ensibuko by’akwatibwa ku World Resources Institute / WBCSD's GHG Protocol standards.
WRI/WBCSD (2015). The Greenhouse Gas Protocol: Corporate Standard (revised edition).
EPA & EEA emission factors
Ebikola by’ensibuko eby’ensi
Ebikola by’ensi (e.g. obulungi bw’amasanyalaze g’omu maka) by’akwatibwa ku US EPA, European Environment Agency ne DEFRA UK ebikola by’okukyusa.
US EPA (2024). "Inventory of U.S. Greenhouse Gas Emissions and Sinks: 1990–2022".
Lancet Countdown
Enkyukakyuka y’obudde n’obulamu bw’abantu
Ebibuuzo byaffe ku bungi bw’obudde n’okufa olw’obugumu by’akwatibwa ku lipoota ya Lancet Countdown ku bulamu n’enkyukakyuka y’obudde.
Romanello, M. et al. (2023). "The 2023 report of the Lancet Countdown on health and climate change". The Lancet.
Lambula olukalala lw’ensibuko lwonna mu pulogulaamu — buli kibuuzo kirina obutambi 2–4 obusinziira ku nsibuko.