Aita matou e papai i te mana‘o. Te uiuiraa atoa e faatere i te hoê tumu parau aore ra te hoê tumu parau no te fare — te rahiraa o te taime e te hoê o te mau fare i raro nei. Te tapao atoa e faaitehia i roto i te faanahoraa, i nia i te hoho‘a pahonoraa o te uiuiraa atoa.
IPCC AR6
Te mau pupu ohipa I, II & III
Te tapao ono o te IPCC (2021–2023) o te faufaa rahi roa i te pae aivanaa no te huru o te tauiaraa o te reva, te mau tapao e te mau rave‘a. Te mau uiuiraa a Carbon Footprint Quiz no nia i te mau faanahoraa mana, te mau tere, te mau fare, te maa e te mau tapao atoa e faatere i te mau tapao o te AR6.
IPCC (2023). AR6 Synthesis Report: Climate Change 2023.
NASA Climate Change
Te mau tapao faufaa o te fenua
Te faanahoraa hi‘opo‘araa i te fenua a NASA e horoa mai i te mau tapao CO₂, te mahana, te pae moana e te mau tapao i te hiti auri e faaohipahia i roto i ta matou mau uiuiraa no nia i te mau huru tauiaraa o te reva e te mau faahopearaa.
NASA Global Climate Change (2024). climate.nasa.gov.
International Energy Agency
Te mana, te mau tapao, te mau rave‘a
Te mau tapao matahiti a te IEA no te mana e te mau tapao e faaohipahia i roto i ta matou mau uiuiraa no nia i te mau faanahoraa mana, te mau puhipuhi, te mau EV, te mau tapao no te hau e te mau opuaraa no te mau fare.
IEA (2024). World Energy Outlook 2024.
Our World in Data
Te mau tapao no te tauiaraa o te reva e te mana
Te mau tapao a OWID no te mau tapao no te taata, te mau tapao no te maa, te mau tapao no te tere e te mau tapao no te mana e faaohipahia no te hi‘opo‘araa i te mau tapao i faaitehia i te mau taata faaoaoa.
Ritchie, H., Roser, M. & Rosado, P. (2024). "CO₂ and Greenhouse Gas Emissions". OurWorldInData.org.
FAO
Te mau faanahoraa maa e te mau tapao
Te mau uiuiraa no nia i te maa, te maa e te faaohiparaa i te fenua e tapao i te mau hi‘opo‘araa a te UN Food & Agriculture Organisation no te mau tapao o te mau animara, te mau tapao no te maa e te mau tapao no te maa.
FAO (2023). "Pathways towards lower emissions: A global assessment of the greenhouse gas emissions and mitigation options from livestock".
GHG Protocol
Te mau tapao no te mau fare
Te mau uiuiraa no nia i te scope 1, 2 e 3, te mau tapao no te mau faanahoraa e te mau tapao no te tauiaraa o te reva no te fare e faatere i te mau tapao a te World Resources Institute / WBCSD's GHG Protocol.
WRI/WBCSD (2015). The Greenhouse Gas Protocol: Corporate Standard (revised edition).
EPA & EEA emission factors
Te mau tapao no te fenua
Te mau tapao no te fenua (e.g. te mau tapao no te mana no te fare) e faaohipahia i te US EPA, European Environment Agency e te DEFRA UK.
US EPA (2024). "Inventory of U.S. Greenhouse Gas Emissions and Sinks: 1990–2022".
Lancet Countdown
Te tauiaraa o te reva e te ora o te taata
Te mau uiuiraa no nia i te mau faahopearaa o te ora e te mau tapao no te pohe i te mahana e tapao i te tapao matahiti a te Lancet Countdown no te ora e te tauiaraa o te reva.
Romanello, M. et al. (2023). "The 2023 report of the Lancet Countdown on health and climate change". The Lancet.
A hi‘o i te tapao atoa i roto i te faanahoraa — te uiuiraa atoa e hopoi mai i te 2–4 mau tapao i tapao-maitai-hia.