Ìdánwò kúkúrú, tó ní orísun tó bá ọ̀ lọ níbi tí o wà — ní èdè 120. Kó ìbáṣepọ̀ ojoojúmọ́, kọ́ nípa àwọn kókó mẹ́sàn-án, kí o sì dáwọ̀ ìròyìn.
For equal passenger-kilometres, which is typically the cleaner option?
Ìwádìí àgbáyé Pew Research 2024 kọjá àwọn orílẹ̀-èdè 35 rí ìyípadà àyíká ní orí àwọn ìdẹ̀rùn pẹ̀lú ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ orílẹ̀-èdè. Ètò Ìbánisọ̀rọ̀ nípa Ìyípadà Àyíká Yale rí i pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn káàkiri àgbáyé ń lérò pé wọn kò mọ̀ tó. Carbon Footprint Quiz wà láti pa ààbò yẹn mọ́, ìṣẹ́jú márùn-ún nígbà kan.
Orísun: Pew Research Center (2024) · Ètò Ìbánisọ̀rọ̀ Ayípadà Ojú-ọ̀jọ̀ Yale (2023)
A kò kọ́ ìròyìn. Gbogbo ìbéèrè ìdánwò ní ìtọ́kasi sí orísun àkọ́kọ́ tàbí ilé iṣẹ́ — nígbà míràn kan lára àwọn ilé iṣẹ́ tó wà ní isalẹ. Àkójọpọ̀ ìtọ́kasi kíkún wà nínú ètò náà, ní iboju ìdáhùn gbogbo ìbéèrè.
Ìròyìn Ìtẹ̀wẹ́gbà Kẹfà IPCC (2021–2023) jẹ́ ìmọ̀ sáyẹ́nsì tó péye jùlọ nípa ipò àyíká, àwọn ìpa àti ìdènà. Ìbéèrè Carbon Footprint Quiz nípa àwọn ètò agbára, ìrìn, àwọn ilé, oúnjẹ àti àwọn ìdènà gbogbo ni a tọ́ka padà sí àwọn ìpinnu ẹ̀ka AR6.
IPCC (2023). AR6 Synthesis Report: Climate Change 2023.
Ètò ìwádìí ilẹ̀-ayé NASA pèsè àwọn ìkànsí data CO₂, ìgbóná, ìpele òkun àti ìkànsí yinyin tó pẹ́ jùlọ tí a lò nínú àwọn ìbéèrè wa nípa àwọn ìṣàkóso àyíká àti àwọn ìdáhùn.
NASA Global Climate Change (2024). climate.nasa.gov.
Àwọn data agbára àti ìdásílẹ̀ ọdún kan IEA jẹ́ ìpilẹ̀ fún àwọn ìdánwò wa nípa àwọn ètò agbára, àwọn agbára ìgbóná, EVs, gaasi vs. àwọn agbára tó tún ṣe é ṣe àti ìbéèrè agbára àwọn ilé iṣẹ́ data.
IEA (2024). World Energy Outlook 2024.
Àwọn àkójọpọ̀ OWID ti àwọn ìdásílẹ̀ pẹ̀lú ènìyàn, àwọn ìkànsí carbon oúnjẹ, àwọn ìfọwọ́kan ìrìn àti àwọn àkópọ̀ agbára ni a lò fún ìtẹ́wọ́gbà gbogbo àwọn àdánù tí a fi hàn sí àwọn ẹlẹ́sẹ̀.
Ritchie, H., Roser, M. & Rosado, P. (2024). "CO₂ and Greenhouse Gas Emissions". OurWorldInData.org.
Àwọn ìbéèrè wa nípa oúnjẹ, onjẹ àti àwọn ìlò ilẹ̀ tọ́ka sí àwọn àlàyé UN Food & Agriculture Organisation nípa àwọn ìdásílẹ̀ ẹran, àwọn ìsonu oúnjẹ àti àwọn àkópọ̀ onjẹ.
FAO (2023). "Pathways towards lower emissions: A global assessment of the greenhouse gas emissions and mitigation options from livestock".
Àwọn ìbéèrè nípa àwùjọ 1, 2 àti 3, àwọn ìdásílẹ̀ ìpèsè àti àwọn ìtẹ̀jáde àyíká ilé iṣẹ́ tọ́ka sí àwọn ìdájọ́ GHG Protocol ti World Resources Institute / WBCSD.
WRI/WBCSD (2015). The Greenhouse Gas Protocol: Corporate Standard (revised edition).
Àwọn àdánù orílẹ̀-èdè (e.g. ìdásílẹ̀ carbon agbára ilé) tọ́ka sí US EPA, European Environment Agency àti DEFRA UK àwọn àdánù ìyípadà.
US EPA (2024). "Inventory of U.S. Greenhouse Gas Emissions and Sinks: 1990–2022".
Àwọn ìbéèrè wa nípa àwọn ìpa ìlera àti ìdáhùn ìgbóná tọ́ka sí ìròyìn ọdún kan Lancet Countdown nípa ìlera àti ìyípadà àyíká.
Romanello, M. et al. (2023). "The 2023 report of the Lancet Countdown on health and climate change". The Lancet.
Wo àkójọpọ̀ ìtọ́kasi kíkún nínú ètò — gbogbo ìbéèrè ní àwọn ìtọ́kasi 2–4 tí ó ní orísun.
“Mo máa ń fọ́mọ́ra ní àwọn ìjíròrò nípa àyíká. Lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ méjì ti ìdánwò ojoojúmọ́ mo ti ń ṣàlàyé àwọn nǹkan — mo sì nífẹ̀ẹ́ rẹ.”
“Àwọn ìmọ̀-èdáyé lẹ́yìn gbogbo ìdánwò yípadà bí ìdílé mi ṣe ń sọ nípa oúnjẹ, ìrìn-àjò àti agbára. Ó jẹ́ ìṣẹ́jú márùn-ún tó wúlò jùlọ ní ọjọ́ mi.”
“Nígbà tí ó wá sí àkópọ̀ àyíká tí kò kígbe sí mi. Carbon Footprint Quiz ni ètò àyíká tó dáadáa jùlọ tí mo ti lò.”
Gbogbo àpapọ̀ — ìbẹ̀rẹ̀, ìbéèrè, ìṣètò, àwọn àṣeyọrí — ni a túmọ̀ sí. Yàn tirẹ ní Ìṣètò; kò sí ayípadà èdè ètò tó yẹ. Àkópọ̀ ìdánwò fúnra rẹ̀ ni a fi hàn ní èdè Gẹ̀ẹ́sì pẹ̀lú UI èdè abinibi ní ìbẹ̀rẹ̀.
Ìfẹ́ lórí iPhone àti iPad. iOS 17 tàbí lékè. Àwọn ìbéèrè tuntun lójoojúmọ́.
Gbà ní App StoreTàbí ṣe àwárí QR kóòdù yìí pẹ̀lú kámẹ́rà fónutologbolori rẹ.