Bépp xëtu tontu am na lëkkalekaay yu jëm ci delluwaay yi ñeel téemaam, ngir nga mën a jàng lim yi fa ñu jóge. Fii ci suuf am na juróom-ñett ci mbootaay yi quiz bi di lëkkale.
IPCC AR6
Working Groups I, II & III
Rapport bu juróom-benneel bu IPCC (2021–2023) mooy xayma bi ñuy delloo ci xam-xamu klimaa, ay jeexiitalam ak ni ñuy wàññi génn yi. Quiz bi dafay lëkkale Synthesis Report bi ak ay xaajam yu ñeel dem ak dikk, mbay ak jëfandikoo suuf, tabax yi ak politigu klimaa.
IPCC (2023). AR6 Synthesis Report: Climate Change 2023.
NASA Climate Change
Vital Signs of the Planet
Xëti NASA yu ñeel soppiku klimaa dañuy topp dioksid karboon, tàngaayu àddina, dayob géej ak galaas, jaarale ci natt yu satellite ak yu ci suuf. Laaj yu xam-xamu klimaa ñoo leen di lëkkale.
NASA Science. "Climate Change". science.nasa.gov/climate-change.
International Energy Agency
Energy, emissions, technology
Xayma yu IEA ci dem ak dikk, tabax yi, heat pump yi, data center yi ak video streaming, ñu ngi leen lëkkale ci laaj yi ñeel téema yooyu.
IEA (2022). The Future of Heat Pumps.
Our World in Data
Open climate & energy data
Xëti Our World in Data yu ñeel karboonu lekk ak tukki, génnu CO₂ ak gaas yu serre (greenhouse gas), ak jëfandikoo ndox, ñu ngi leen lëkkale ci laaj yu lekk, dem ak dikk, ndox ak waññ karboon.
Ritchie, H., Roser, M. & Rosado, P. (2024). "CO₂ and Greenhouse Gas Emissions". OurWorldInData.org.
FAO
Food systems & emissions
Liggéeyu Mbootaayu UN ngir Lekk ak Mbay ci soppiku klimaa, lekk wu réer ak lekk wu ñu sànni, ñu ngi koy lëkkale ci laaj yu lekk.
FAO (2011). "Global food losses and food waste: Extent, causes and prevention".
GHG Protocol
Corporate accounting standards
Corporate Standard ak Scope 3 Standard bu GHG Protocol, ñu ngi leen lëkkale ci laaj yu ñeel génnu sosiete yi ak waññ karboon.
WRI/WBCSD (2015). The Greenhouse Gas Protocol: Corporate Standard (revised edition).
US EPA
Cosaanu génn yi & lim yu mbalit
Xëti US Environmental Protection Agency yu ñeel gaas yu serre, mbalit ak defaraat, kompost ak denc ndox, ñu ngi leen lëkkale ci laaj yu mbalit, ndox, njënd ak waññ karboon.
US EPA. "Overview of Greenhouse Gases". epa.gov/ghgemissions.
NOAA Climate.gov
Xam-xamu klimaa, leeral
Climate.gov bu NOAA dafay leeral ñaata dioksid karboon moo nekk ci jaww ji ak lu tax muy yokku. Laaj yu xam-xamu klimaa ñoo koy lëkkale.
Lindsey, R. "Climate Change: Atmospheric Carbon Dioxide". NOAA Climate.gov.
Yeneen delluwaay yu ñu lëkkale: UNFCCC, ICVCM, ENERGY STAR, fueleconomy.gov ak Ellen MacArthur Foundation.